6060, 6063, 6005A ve 6082 alaşımları karşılaştırması

Bu dört alaşım neden sık kullanılır?

6xxx serisi alüminyum alaşımları magnezyum ve silisyum içerir. Bu iki element, ısıl işlem sırasında alaşımı sertleştiren Mg2Si fazını oluşturur; sonuçta iyi ekstrüde edilen, korozyona dirençli, kaynaklanabilen ve yüzey işlemine uygun bir malzeme ailesi ortaya çıkar. Avrupa standartlarında alaşımlar EN AW-6060 gibi adlandırılır; yazının devamında kısaca 6060 denir. Aşağıdaki bilgiler genel eğilimleri anlatır. Kesin değerler EN 573-3 (kimyasal bileşim) ve EN 755-2 (mekanik özellikler) standartlarından alınmalıdır.

Alaşımlar bir bakışta nasıl karşılaştırılır?

Özellik	6060	6063	6005A	6082
Ekstrüde edilebilirlik	Çok yüksek	Çok yüksek	Orta	Düşük
Dayanım düzeyi	Orta	Orta	Yüksek	En yüksek
Yüzey görünümü	Çok iyi	Çok iyi	İyi	Orta ile iyi
Soğutma hassasiyeti	Düşük	Düşük	Orta	Yüksek
Tipik kullanım	Mimari, dekoratif, soğutucu	Mimari, pencere, cephe	Taşıyıcı çerçeve, merdiven	Yapısal, makine, taşıt

Tablo bir sıralama değil, genel bir yön gösterir. Gerçek davranış kesite, cidar kalınlığına ve üretim koşullarına göre değişir.

Ekstrüde edilebilirlik ne demektir?

Ekstrüde edilebilirlik, bir alaşımın belirli bir kesiti ne kadar hızlı, ne kadar düşük pres yüküyle ve ne kadar temiz bir yüzeyle verebildiğini anlatır. Alaşım ne kadar çok sertleştirici element içerirse sıcakken bile akmaya karşı direnci artar; pres daha fazla yük uygular, çıkış hızı düşer ve kalıp daha çabuk yıpranır. Bu da birim uzunluk maliyetine yansır. Dayanım ile ekstrüde edilebilirlik bu nedenle genellikle ters yönde ilerler.

6060 ve 6063 hangi işler için uygundur?

Bu iki alaşım ekstrüzyon dünyasının işçisidir. Düşük akma direnci sayesinde ince cidarlı, çok kollu ve içi boş kesitler yüksek hızda çekilebilir. Yüzeyleri düzgündür; bu nedenle boyama ve diğer yüzey işlemleri için tercih edilir. Her ikisi de çoğunlukla havayla soğutulur ve yaşlandırılır, bu da üretimi sadeleştirir. Dayanımları orta düzeydedir: asgari akma dayanımı alaşıma, tempere ve cidar kalınlığına bağlıdır; ilgili EN 755-2 tablosuna bakılmalıdır. Pencere ve cephe profilleri, aydınlatma gövdeleri, soğutucular ve çerçeveler tipik örneklerdir.

6005A neden araya girer?

6005A, 6060 ve 6063’ten daha yüksek dayanım sunarken 6082’ye göre daha kolay ekstrüde edilir. Orta kalınlıkta cidarlı, yük taşıyan kesitlerde iyi bir uzlaşmadır: merdiven ve iskele elemanları, taşıt ve vagon konstrüksiyonu, makine çerçeveleri. Soğutmaya duyarlılığı 6063’ten yüksektir; kalın kesitlerde havayla soğutma yeterli olmayabilir, bu durumda daha hızlı soğutma gerekir. 6005A, 6005’ten farklı bir alaşımdır; siparişte tam alaşım kodunu belirtin.

6082 ne zaman seçilir?

6082, bu dört alaşım içinde en yüksek dayanıma sahiptir. Mangan içeriği dayanımı artırır, ama ekstrüzyonu zorlaştırır: pres yükü yükselir, kalıp daha çok aşınır, çıkış hızı düşer ve ince, karmaşık kesitler zorlaşır. Yeterli dayanım için çoğunlukla su ile hızlı soğutma gerekir. Bu nedenle 6082, dayanımın öncelikli olduğu ve kesitin sürece uygun olduğu yerlerde seçilir. Yapısal elemanlar, krenler, makine ve taşıt parçaları tipik örneklerdir.

Korozyon direnci ve kaynak alaşıma göre değişir mi?

Dört alaşım da bakır içermediği ya da çok az içerdiği için iç ve dış mekânda iyi korozyon direnci gösterir ve aralarındaki fark küçüktür. Kaynak için tüm 6xxx alaşımları uygundur, ancak kaynak ısısı ısıl işlemle kazanılan dayanımı kaynak çevresinde düşürür. Taşıyıcı bir bağlantıda bu düşüş hesaplara katılmalı, mümkünse kaynak, düşük gerilmeli bölgeye yerleştirilmelidir.

Alaşım seçerken hangi sorular sorulmalıdır?

1. Ne kadar yük taşınacak? Gerekli akma ve çekme dayanımı alaşımı daraltır.
2. Kesit ne kadar karmaşık? İnce cidar, dar boşluk ve içi boş yapı 6060 ve 6063 yönüne iter.
3. Yüzey nasıl bitecek? Boyalı veya görünür yüzeyde yüzey kalitesi belirleyicidir.
4. Kaynak veya birleştirme var mı? Tüm 6xxx alaşımlarında kaynak bölgesinde ısıdan etkilenen alanda dayanım düşer; bunu tasarımda hesaba katmak gerekir.
5. Hangi temper? Dayanım alaşıma olduğu kadar tempere de bağlıdır. Ayrıntı için T4, T5, T6 ve T66 temperleri rehberine bakın.

Alaşım seçiminde sık yapılan hatalar nelerdir?

• Her parçada en yüksek dayanımı istemek. Gereğinden güçlü alaşım, kalıp ve ekstrüzyon maliyetini yükseltir; yüzey kalitesini düşürebilir.
• Temperi atlamak. Aynı alaşımın T4 ve T6 hali birbirinden çok farklı davranır.
• Yüzey işlemini sona bırakmak. Boyanacak ya da görünür kalacak bir parçada yüzey beklentisi, alaşım kararının parçasıdır.
• Standart değerleri tipik sanmak. Standartlardaki değerler asgari değerlerdir; ölçülen değerler genellikle bunların üzerindedir ama tasarım asgariye göre yapılmalıdır.

Alaşım ve kesit birlikte nasıl düşünülür?

Kesitin geometrisi alaşım seçimini sınırlayabilir. Aynı alaşımla ince bir kesit rahatça çekilirken kalın ve dengesiz bir kesit zor çekilebilir. Tasarım aşamasında alaşım kararını kesit kararıyla birlikte vermek gerekir; kesit kuralları için profil tasarımı rehberine bakın. Ekstrüzyon sürecinin kendisi için sürecin adım adım özetini okuyabilirsiniz.

Hangi alaşımın hangi sipariş için uygun olduğu, çizime ve beklentilere göre belirlenir ve teklifte yazılı olarak netleşir. Çiziminizi ve yıllık miktarı teklif sayfasından iletin.